محمد سعيد جانب اللهى

147

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

1 . دم‌كردهء انگوره توره « 1 » ( تاجريزى ) براى پهلودرد بچه خوب است . 2 . ترنجبين ، سياوشان ، تنه ( هسته ) آلبالو را مىكوبند و شيرهء آن را مىگيرند و به خورد بچه مىدهند ، يا به موضع درد مىمالند . 3 . دانهء آلبالو را مىسوزانند و مىكوبند و با پنبه درد گوش بچه مىگذارند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در قوچان : 1 . برگ گل شقايق يا لالهء صحرايى را مىكوبند و شيرهء آن را در گوش بچه مىريزند . 2 . اگر معالجه نشد ، يك يا دو نخود موم سفيد را لاى انگشتان نگه مىدارند و چند بار بر آن مىدمند تا گرم و نرم شود ، سپس آن را در گوش بچه مىگذارند ( شكورزاده : 225 ) . در گيلان : 1 . سير را با پوست زير خاكستر گرم اجاق مىگذارند و بعد آن را در كمى عسل مىمالند و در گوش بچه مىگذارند . 2 . دود سيگار به گوش بچه مىدهند . 3 . ترياك با شير زن دختر زاييده به اطراف گوش بچه مىمالند . 4 . زعفران ، گلاب و ترياك را مخلوط مىكنند و دور گوش مىمالند ( پاينده : 255 ) . در شاهرود اسفناج را له كرده در سوراخ گوش بچه مىگذارند ( شريعت‌زاده : 257 ) . زخم پشت گوش در خراسان اگر پشت گوش بچه ترك بخورد و زخم شود گوگرد و دنبهء گوسفند و سيماب را باهم مخلوط مىكنند و روى زخم مىمالند ، يا اندكى ملك روج ( اكسيد دو مركوروژ ) در چند قطره شير خام كه چربىاش را گرفته باشند ، مىريزند و با پر مرغ بر موضع زخم مىمالند ( شكورزاده : 254 ) . گرفتن بينى در شيراز اگر بينى بچه بگيرد ، مىگويند ، باد بينى شده و بايد عرق نان در بينى بچه چكانيد ، روش تهيهء عرق نان اين است كه نان داغ را در قابلمه‌اى مىگذارند و در آن را مىبندند تا نان عرق كند ، بعد سر قابلمه را برمىدارند و قطرات عرقى كه در سر قابلمه نشسته است ، مىگيرند ( همايونى ، 1353 : 42 ) .

--> ( 1 ) . anguratura